O stowarzyszeniu

Stowarzyszenie Pomocy Osobom Przewlekle Chorym „Dar Serca” z siedzibą w Sztumie, ul. Reja 12, powstało 31 stycznia 1998 roku w odpowiedzi na wezwanie, jakie niosła pod koniec lat 90 –tych reforma systemu ochrony zdrowia w Polsce.

Od roku 2004 posiada status organizacji pożytku publicznego.

I. Powstanie organizacji

1. Zjawiska społeczne mające wpływ na podjęcie decyzji o utworzeniu Stowarzyszenia
Impulsem do utworzenia organizacji była niewystarczająca opieka nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz niepełnosprawnymi.
W naszym środowisku lokalnym osoby te boleśnie odczuwały niedostatki w opiece zdrowotnej, których przykładem są:

1) długie listy osób oczekujących na rehabilitację świadczoną tylko przez Szpital Powiatowy w Sztumie (nawet do dwóch lat oczekiwania) i brak świadczenia usług w zakresie rehabilitacji domowej;
2) brak wystarczającej opieki domowej nad przewlekle chorymi (służba zdrowia świadczyła pomoc jedynie w sytuacjach interwencyjnych - w przypadku zaostrzenia się objawów choroby;
3) brak dostatecznej wiedzy o skutecznych metodach leczenia bólu nowotworowego i innych objawach choroby nowotworowej oraz na temat wsparcia psychicznego dla chorego i jego rodziny;
4) brak wystarczającej pomocy osobom niepełnosprawnym i przewlekle chorym w zaopatrzeniu w sprzęt do rehabilitacji i opieki w warunkach domowych oraz brak środków finansowych u wielu rodzin na zakup tego sprzętu;

Po wprowadzeniu reformy ochrony zdrowia zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny uległo poprawie, lecz nasza działalność w tym zakresie nadal była i jest niezbędna.

Dodatkowym impulsem do podjęcia społecznych działań w zakresie pomocy osobom przewlekle i nieuleczalnie chorym (w tym niepełnosprawnym i starszym) były niekorzystne zmiany demograficzne w Polsce, tzn. zmniejszanie się przyrostu naturalnego, a co zatem idzie „starzenie się społeczeństwa”, a także migracja zarobkowa, ubożenie społeczeństwa (w tym bezrobocie). Otwarcie się Polski na świat po przemianach społeczno-politycznych, które miały miejsce na przełomie lat 80 i 90 –tych, wyzwoliło potrzebę pracy nad poprawą poziomu życia we wszystkich sferach. Nie było to łatwe. Przeobrażenia te, chociaż konieczne, miały również skutki negatywne. Boleśnie odczuli je także mieszkańcy powiatu sztumskiego i sąsiednich.
Powiat sztumski, liczący około 42 tys. ludności, jest terenem rolniczym. Liczba mieszkańców wsi stanowi 62% ogółu ludności (dane statystycznych z 2005 r.). W przeszłości, dużą siłę produkcyjną na wsiach i w całym powiecie sztumskim stanowiły państwowe gospodarstwa rolne. Gospodarstwa te w latach 90 –tych zostały zlikwidowane. Nastąpiło znaczne obniżenie poziomu życia wielu grup społecznych, a szczególnie robotników rolnych, z powodu bezrobocia i braku perspektyw.

Tymczasem, w opiece zdrowotnej, wprowadzanie reformy w systemie ochrony zdrowia, co miało początek w 1999r., nie zapowiadało szybkich zmian na lepsze. W tej sytuacji, założenie stowarzyszenia na rzecz osób przewlekle i nieuleczalnie chorych wydawało się celowe, co w praktyce okazało się „ strzałem w dziesiątkę”. Działalność rozpoczęliśmy na podstawie obowiązujących przepisów prawnych, takich jak:

a) Ustawa z dn. 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (z póź zmianami)

b) Ustawa z dn. 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (z póź. zmianami)

c) Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

2. Sytuacja osób dla których utworzyliśmy Stowarzyszenie oraz perspektywy zmian

Są to osoby po zakończonym diagnozowaniu i leczeniu szpitalnym, wymagające kontynuacji opieki zdrowotnej i rehabilitacji w warunkach poza szpitalnych.
W szpitalach wprowadzono krótkoterminowe diagnozowanie i leczenie, a tworzenie zakładów opieki długoterminowej zgodnie z obowiązującymi standardami, wymagało czasu i środków finansowych. Opieka w warunkach domowych, chociaż najbardziej potrzebna, nie zawsze była wystarczająca ze strony rodziny (opiekunów), którzy również wymagali wsparcia i fachowego ukierunkowania w sprawach opiekuńczych. Niski poziom życia, szczególnie na terenach wiejskich i brak dostatecznego wsparcia instytucjonalnego dla osób przewlekle, nieuleczalnie chorych i długotrwale niepełnosprawnych, skutkowało u tych osób poczuciem pozostania „na marginesie życia”- wykluczenia społecznego. Życie pokazało, że bez dodatkowego wsparcia, osoby te nie znajdowały miejsca w nowym systemie ochrony zdrowia, bowiem usługi zdrowotne, takie jak: opieka długoterminowa, paliatywna i hospicyjna oraz rehabilitacja środowiskowa, były i są niewystarczająco finansowane ze środków ubezpieczenia zdrowotnego.
W celu wdrażania i rozwijania tych usług, w założeniach reformy ochrony zdrowia zakładano konieczność poszukiwania przez społeczności lokalne dodatkowych źródeł finansowania - poza systemem ochrony zdrowia.
Przykładem skutków braku dodatkowego finansowania opieki paliatywnej i hospicyjnej jest historia działalności Hospicjum stacjonarnego przy Szpitalu Powiatowym w Sztumie.
W ramach restrukturyzacji Szpitala - dzięki dotacji Ministerstwa Zdrowia - Hospicjum utworzono w 2000 r. , a w roku 2007 zamknięto z powodów ekonomicznych. Zabrakło bowiem dalszego dodatkowego finansowania, aby zapewnić wymagany standard opieki.
W powiecie sztumskim nadal istniały dotkliwe braki w usługach rehabilitacyjnych. Skutki tego najbardziej odczuwały osoby długotrwale niepełnosprawne i przewlekle chore.
Utworzenie w roku 2001 Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego przy Szpitalu Powiatowym w Sztumie, poprawiło sytuację tych osób lecz nie rozwiązało w całości problemu zapewnienia im należytej opieki z następujących powodów:

1) Zakład ten ma ograniczoną liczbę miejsc i ograniczony czas jednoczasowego pobytu, tj. do 6 miesięcy.
2) Podopieczni ponoszą koszty pobytu.
3) Z opisanej grupy osób, większość pragnie pozostania w swoim środowisku domowym.

W związku z tym, należało szukać również innych form opieki, by zapewnić jej kompleksowość, poprawić dostęp do niezbędnych usług, objąć opieką wszystkich potrzebujących bez względu na ich dochody - nie obciążając przy tym zbytnio ich budżetu domowego.
W tej sytuacji, dobrym rozwiązaniem pod względem społecznym i finansowym, okazało się wdrażanie zaproponowanego przez nasze Stowarzyszenie programu. Na przestrzeni minionych lat, program ten zdobył bardzo duże uznanie, a z oferowanej pomocy skorzystało wiele osób. Dowodem tego jest między innymi historia Stowarzyszenia i sprawozdania z działalności. Przedstawiona grupa osób uzyskała lepszy dostęp do usług zdrowotnych i niezbędną pomoc.

II. Misja, zadania i teren działania